Menu

agenda

afgelopen evenementen

agenda & nieuws

22.10.20—20:00    KASKlezing Tom Lambeens - De moderniteit aanbreken Campus Bijloke - Cirque lezing

Het statuut van het beeld wijzigde in de moderniteit ingrijpend. Deze lezing vertrekt vanuit de veronderstelling dat het beeld eeuwenlang werd aangegrepen in omgang met de niet-inzichtelijke aard van ons wereld- en zelfbeeld. Opgezweept door wetenschappelijke bevindingen, niet zelden gemedieerd door oculaire instrumenten als de telescoop en microscoop, tekent zich in de moderniteit een tendens af die helderheid en transparantie in toenemende mate nastreeft. Muntte Kundera de ideologische uitwas hiervan treffend onder de noemer ‘imagologie’ (L'Immortalité, 1990), waarbinnen termen als ‘imago’, ‘zichtbaarheid’ en ‘transparantie’ als pasmunt gelden; daar bleef deze ontwikkeling binnen het esthetisch domein eveneens niet zonder repercussies. Een centraal motief dat plaatsvindt op het snijpunt tussen helderheid en het niet-inzichtelijke, tussen oplossing en omgangsvorm, is de horizon; een fenomeen dat zich, vrijwel gelijktijdig, in de jaren ’20 van de 19de eeuw, onomwonden aandient in de kunst van Turner, Constable, Corot en Friedrich.

Vanuit hun omgang met de horizon wordt de positie van een aantal bepalende moderne kunstenaars geformuleerd, Goya en Manet in het bijzonder. Hoe wordt in sommige kunstwerken deze hang naar helderheid geïncorporeerd; hoe wordt door een aantal kunstenaars vastgehouden aan een niet-inzichtelijke, haast blinde, opvatting van het beeld? Hoe weerstaan ze hierbij aan de neiging van het beeld om ‘in beeld te brengen’? 

Wateroppervlaktes, waterlellies en andere glanspartijen, zoals Crystal Palace waar in 1851 The Great Exhibition plaatsvond, zullen de voornaamste motieven blijken waarin de hang naar helderheid gestalte aanneemt. In omgang met het wateroppervlak ontstaan dan weer de picturale voorwaarden waaruit het moderne beeldmedium bij uitstek tot stand zal komen: cinema. Cineasten ontwikkelen op hun beurt vormen in omgang met het wateroppervlak, zoals de verdrinkingsdood (Murnau, Renoir, Wilder, Polanski) en de (water)nimf (Hitchcock).  

Tom Lambeens doceert beeldanalyse aan PXL-MAD. Hij schrijft en tekent. Hij werkt aan een publicatie over het beeld in de moderniteit.

ihkv Post-Comics.

Francisco Goya, Disparate de toritos (1823)

Francisco Goya, Disparate de toritos (1823)